การถดถอยเชิงเส้น (Linear Regression) คืออะไร? อธิบายสำหรับมือใหม่
การถดถอยเชิงเส้น (linear regression) เป็นอัลกอริทึมการเรียนรู้แบบมีผู้สอนที่จำลองความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรตามกับตัวแปรอิสระตั้งแต่หนึ่งตัวขึ้นไปด้วยสมการเส้นตรง ทำให้สามารถคาดคะเนค่าของตัวแปรตามจากตัวแปรอิสระได้
อธิบายด้วยภาพง่าย ๆ
ลองนึกภาพการคาดคะเนราคาบ้านจากพื้นที่ใช้สอย หากจุดข้อมูลบนกราฟเรียงตัวไปในแนวเส้นตรง การถดถอยเชิงเส้นจะหาเส้นตรงเส้นหนึ่งที่ผ่านใกล้จุดเหล่านั้นมากที่สุด แล้วใช้เส้นนี้คาดคะเนราคาบ้านที่ยังไม่มีข้อมูล
ส่วนต่าง ๆ ของสมการ
รูปแบบอย่างง่ายคือ (y = \beta_0 + \beta_1 x)
| ส่วน | ความหมาย |
|---|---|
| (y) | ตัวแปรตาม ค่าที่ต้องการคาดคะเน |
| (x) | ตัวแปรอิสระ ค่าที่ทราบ |
| (\beta_0) | จุดตัดแกน ค่า (y) เมื่อ (x) เป็นศูนย์ |
| (\beta_1) | ความชัน ค่าที่ (y) เปลี่ยนไปเมื่อ (x) เพิ่มขึ้นหนึ่งหน่วย |
เส้นตรงถูกเลือกอย่างไร
วิธีที่นิยมใช้คือ วิธีกำลังสองน้อยสุด (ordinary least squares) ซึ่งหาเส้นตรงที่ทำให้ผลรวมกำลังสองของผลต่างระหว่างค่าจริงกับค่าคาดคะเนมีค่าน้อยที่สุด ผลต่างนี้เรียกว่า ค่าคลาดเคลื่อน (residual)
การถดถอยอย่างง่ายและแบบพหุคูณ
หากมีตัวแปรอิสระเพียงตัวเดียว เรียกว่าการถดถอยเชิงเส้นอย่างง่าย หากมีสองตัวขึ้นไป เรียกว่าการถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ ซึ่งเส้นตรงในมิติสูงจะกลายเป็นไฮเปอร์เพลน
ข้อจำกัด
การถดถอยเชิงเส้นตั้งสมมติฐานว่าความสัมพันธ์เป็นเส้นตรง และไวต่อค่าผิดปกติ (outlier) หากรูปแบบจริงเป็นเส้นโค้ง โมเดลนี้จะติดตามรูปแบบได้ไม่ดี
คำถามที่พบบ่อย
การถดถอยกับการจำแนกประเภทต่างกันอย่างไร
การถดถอยคาดคะเนค่าต่อเนื่อง เช่น ราคา หรืออุณหภูมิ ส่วนการจำแนกประเภทคาดคะเนหมวดหมู่ เช่น สแปม หรือไม่ใช่สแปม
ค่าคลาดเคลื่อน (residual) คืออะไร
ผลต่างระหว่างค่าจริงกับค่าที่เส้นถดถอยคาดคะเนให้
วิธีกำลังสองน้อยสุดคืออะไร
วิธีเลือกเส้นตรงโดยลดผลรวมกำลังสองของค่าคลาดเคลื่อนให้น้อยที่สุด
การถดถอยเชิงเส้นต้องใช้ข้อมูลมากไหม
สามารถใช้ได้กับข้อมูลจำนวนไม่มาก แต่ข้อมูลที่เป็นตัวแทนที่ดีจะช่วยให้ผลลัพธ์ใช้ได้กว้างขึ้น
สรุปประเด็นสำคัญ
- การถดถอยเชิงเส้นจำลองความสัมพันธ์ด้วยสมการเส้นตรง
- เป็นอัลกอริทึมการเรียนรู้แบบมีผู้สอน
- กำลังสองน้อยสุดเลือกเส้นตรงจากค่าคลาดเคลื่อนที่น้อยที่สุด
- ตั้งสมมติฐานความสัมพันธ์เชิงเส้นและไวต่อค่าผิดปกติ
อ่านต่อ [การเรียนรู้ของเครื่องคืออะไร](machine-learning-khue-arai) และ [ต้นไม้ตัดสินใจคืออะไร](decision-tree-khue-arai)
Sources
- https://th.wikipedia.org/wiki/การวิเคราะห์การถดถอย
- http://pws.npru.ac.th/chalida/data/files/%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%208%20%E0%B8%AA%E0%B8%AB%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B9%8C%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B8%94%E0%B8%96%E0%B8%AD%E0%B8%A2(1).pdf
- https://sci.rmutp.ac.th/woravith/?page_id=8206
Learn by doing
Read a guide, then practice with bite-sized AI lessons you can take offline.
Start learning free